Parks, Douglas R. , An English-Arikara student dictionary. Roseglen, N.D. : White Shield School District, 1986.
Parks, Douglas R. , Arikara coloring book : an English Arikara word builder : Roseglen, N.D. : White Shield School District, 1984.
Parks, Douglas R. , Introduction to the Arikara language. Bismarck, N.D. : Mary College, 1979.
á é ó ú í
| abdomen | kanaánu' |
| abandon | huunawaa |
| abuse | ut roohuunaawaan |
| ache | ra'aan |
| across | ukariwiŝ |
| across water | huukata |
| add to | ta'iin |
| admire | toxwo |
| afraid | rinoo |
| afternoon | sakUhteeripirik |
| afternoon (late) | hiíŝ |
| afterwards | nátkAt |
| again | ŝtoh |
| against (vertically) | katAhunah |
| against (wall) | katAhaáhnini' |
| aged | kaahik |
| airplane | nakuuhuunawánu' |
| alcohol | ĉiisanaxtaáka |
| alive | tŝiĉiit |
| alkali | huunaahkaít |
| alligator | nuutawáĉeŝ |
| alone ; is alone | skána |
| along the shore | huukaatAhaáhnini' |
| also | haáwa' |
| Alter | huukAhunaánu' |
| ambitious | awi'uu |
| among | tawe |
| and | na |
| angry | waraahaan |
| animals (wild) | natŝiĉitunuuwaáWI |
| answer | unn wakunaasihtŝ |
| ant | pitáru' |
| antelope | Axkaá'A |
| anxious | asŝiĉinaanat |
| appear | un hiwis |
| apple | ápos |
| appreciative | raanita'iit |
| apprehensive | asŝtinoo |
| apricot | apostaánux |
| apron | awitakúxu' |
| Arapaho | tUhkaNIhnaáwiŝ |
| Arikara | sáhniŝ |
| arise | iriwatAt |
| arm | wiínu' |
| armband | wihtareepiínu' |
| armpit | aRIhtaakAhíni |
| arrive (here) | in wisa |
| arrive (there) | wisat |
| arrow | niíŝu |
| arrowhead | kawí'u' |
| artichoke | tŝuúxIt |
| ash tree | ĉiNIhnaáku' |
| ashamed | hiikAhurik |
| ashes | Itkanaahtuúsu' |
| ask for | un riwo |
| asleep | itka |
| assemble | RAsaĉipiitik |
| Assiniboin | psí'a' |
| attack | wiraaniwiitik |
| autumn | hunaaneskúhtŝ |
| awl | ŝiŝtŝ |
| axe | jaatarátŝ |
| baby | piiraá'u' |
| bachelor | wiitaníhUx |
| back | NIstaáku' |
| backward | niitsíni' |
| bacon | ahItwaanaáxu' |
| badger | suunukatóx |
| bag | kAxiítŝ |
| baking powder | awihUxkátit |
| baking soda | awihUxtAhkáta |
| bald | in un ĉiŝkakUx |
| bald eagle | aríhtA |
| ball | xáwos, xáwes |
| bangs | suhnaánu' |
| bank | iinawaaoIsŝkaaroósI |
| bank | aahka |
| baptize | pAxĉipana'u |
| barber shop | niiniiNAhtaroó ku |
| barefoot | Axĉeewariínu' |
| barely | taRAhtŝíni' |
| bark | RAhĉiwaku |
| barn | xaakaánu' |
| barrel | kostaáku' |
| bashful | hiikAhuriĉiit |
| basket | saátu' |
| bat | a'píNUx |
| bat (animal) | waáxIt |
| bat, to | awipinu |
| bathe | huuseeriitik |
| battle | RAxUhuun |
| beaded belt | ĉiNIŝtAhuneepiínu', tAhuneepIhĉíNIŝ |
| beak | siNItĉiíŝu' |
| bean | átit |
| bean (black) | atikátit |
| bean (speckled) | atikaráni |
| bean (red) | atipáhAt |
| bean (white) | atlhtaáka |
| bear | kuúNUx |
| beard | haakaraanuux |
| beat | un RAhuuninoosi |
| beautiful | tooxuun |
| beaver | ĉíUx |
| Beaver Creek (place) | ĉíUx sAhaánu' |
| bed | kUxaánu' |
| bedspread | huuĉita'iítu' |
| bee | xáNIt |
| beer | naĉiisawihUxáhUx |
| beg | ut kaapaatŝaan |
| begin | raata'uukuk |
| behind | kaatAhaáhnini' |
| behind (a dwelling) | teepiráhkAt |
| bell | ĉistawáko' |
| belly | kanaánu' |
| below | haawíNIt |
| belt | tAhuneepiínu |
| bend | in paakUswiina'a, piroxta'u |
| bend down | wi'iitik |
| bend over | in paakUskaara'a |
| bent | piroox |
| bent over | paakuus |
| big | rihuun |
| Big Grass Society | haaNUtkúsu' |
| bighorn sheep | arikúsu' |
| bile | ĉiiNAhkatá |
| binoculars | ĉirikaawóx |
| bird | níkUs |
| biscuit | isataaniwíru' |
| Bismarck, N.D. | itUhtaáwe |
| bite | ka'us |
| bitter | ĉista'u |
| bitterroot | kAséhtŝ |
| black | katiit |
| black beans | atikátit |
| Black Hills | waakatít |
| blackbird | kaáxIt |
| Blackfoot | xUhkátit |
| blacksmith | waapIsŝtAhweéŝUx |
| bladder | kaaxItĉiraánu' |
| blame | raa'uh |
| blanket | naaWIhtaaká |
| blanket (Pendleton) | sAhuukaraní |
| blanket (saddle) | xaatatkakúxu' |
| blind | ĉirikaruuxik |
| blister | in ĉiRIhkaa'a |
| blizzard | un raaninoosi'aan |
| bloated | in awihuxa |
| blood | paátu' |
| blood vessel | paatUhúnu' |
| bloody | RAhpaat |
| bloom | ut RAhka'ax |
| blow | waanun |
| blue | taree'uux |
| blue corn | neeŝooraahkaátit |
| bluebird | nikUstaawíŝ |
| blush | iskaĉRAhpAhaataan |
| board | nakatoóxu' |
| boat | nakuuhuúnu' |
| bobsled | naniĉitAha'iwóx |
| bobtailed | RItkuutarikuus |
| body | taNIhtá'u' |
| boil | koóRUx |
| boil, to | in tskata'a |
| boiled meat | ĉiraahana'u |
| bone | ĉiíŝu' |
| boots | Axkata'iwíĉes |
| both | ápAs |
| bother | taWAhnikUx |
| bottle | kosĉiraanawáta |
| bow | tinaátŝ |
| bow string | tinaakAxí'u' |
| bow, to (head) | tAhuriwiitik |
| box | haáku' |
| Box Elder | uuxaáku |
| boy | wiináxtŝ |
| bracelet | ŝawí'u' |
| braid | saripiíŝu' |
| braid (hair) | ut kareepi |
| braided | in ut kareewaak |
| brain | pAxĉiraánu' |
| brand | un raniina'u |
| branded | in un raniin |
| brave | raahukoos |
| brave (person) | naahukoósu' |
| bread | isataá 'u' |
| bread (fried) | isataaharoosiíŝu' |
| break | apitk |
| break into pieces | kapitk |
| breast | eétu' |
| breath | Iŝtaahíŝu' |
| breathe | in hIŝta'a |
| breech cloth | kUxkanii'uukawí'u' |
| brew | ĉiina'u |
| brick | kaNItwáhAt |
| bridle | haakaRAhkookú'u' |
| bridle, to | haakaRAhkawanik |
| bring | in ra'a |
| broken | apiis |
| bronc | xoosánax |
| broom | kaapiniwóx |
| brother (female's) | atinás, ánas, inásti'; my, your, her |
| brother (males) | inaáni, áNA, inaáni; my, your, her |
| brown | raaNUstAhkataahkaatiit |
| brown sugar | ka'ístats |
| bruised | tAhaahtakUx |
| buck | arikaraánu |
| buckbrush | kaapiniwóx |
| bucket | kóstŝ |
| buckskin | taRAhúhtŝ |
| buckskin dress | uukawiraáNUx |
| buckskin (soft) | arúhtu' |
| buffalo | tanáha' |
| buffalo berry | naáni'Is |
| buffalo bull | hukós |
| buffalo fish | ĉiWAhpaákus |
| bug | piíRUx |
| buggy (horse) | kookuríhIt |
| build (a house) | akana'u |
| bull | hukós |
| bullboat | nakuuhUhtaahurúxU |
| bulldog | xaanoohaánu' |
| bullhead | pAxákUx |
| Bullhead, S.D. | hukospaáxu' |
| bullheaded | awiRIhuun |
| bullsnake | NUtkaríŝ |
| bump | waruus |
| bump, to | tAhunaaniŝ |
| bump against | ta'uukuk |
| bunched up | RAsaĉiruux |
| buried | ut ataa |
| burn | huunihnik |
| bury | kaawi |
| but | tsu |
| butcher | ĉwaana'u |
| butter | ĉiisa'iNAhkáta |
| butterfly | saawiitakaá' |
| buttock | nipiítu' |
| button | ĉiŝkatakúxu' |
| buy, to | raapih |
| buzzard | sUxá we' |
| cabbage | ká witŝ |
| cake | isataaka'ít |
| calendar | NAheŝtanaáhNA |
| calf (animal) | aniipáhAt |
| calf (leg) | kaskaraánu' |
| calls | ut kaxaa |
| calm | awi'ooxiik |
| calm down | awiitik |
| camp | itAt |
| can | kosĉés |
| Canadian | NAhkAxiipáhAt |
| canary | nikUstAhkáta |
| candy (round) | ka'ihniwíru' |
| candy (stick) | ka'ítĉes |
| cane | saakunaawí'u' |
| Cannon Ball, N.D. | niŝkúsu' |
| cantaloupe | wahUxka'ít |
| canvas | akAhĉiŝwáko' |
| captive | waká'u' |
| car | kataroópi'Iŝ, kataroópi'ah |
| carp | hawiruukatóx |
| carpenter | naNAhĉiiwaakáxU |
| carriage, one horse | kookuríhIt |
| carrot | tŝuuxItwáhAt |
| carry (in arms) | huukataahpiinaahn |
| carry (on back) | takUxtaahn |
| cat | skariwíru' |
| cataract | ĉirikaásu' |
| catch up, to | ut hunaawisat |
| caterpillar | taáts |
| catfish | ĉiwanaaNIŝíŝu' |
| Catholic | NAhkAxiikatít |
| catsup | pahAtĉiísu' |
| cattle | taNAhaaká |
| cave in, to | huuwii'at |
| cedar | taWIsaáku' |
| ceiling | akAhkateehníni' |
| cemetery | niinuutataawaáWI |
| certainly | Axtóh |
| chair | skUxuuĉitakúxu' |
| chalk | kostaaká |
| champion | raawirat |
| change, to | iĉiwinihna'u |
| charcoal | sa'úhtu' |
| chase, to | ut riraanat |
| cheat | ĉiwiNIŝĉee |
| cheek | saruúxu' |
| cheese | Axkatawikoótu' |
| chest | NAhwaakuuká'u' |
| chewing gum | naĉiísu' |
| Cheyenne | ŝaahé' |
| chicken | nikUsĉirikóhtŝ |
| Chief | neeŝaánu' |
| child | natihnaá'U, NAxihnaá, NAhaá'U; my, your, his |
| children | piirátŝ |
| chin | sanaánu' |
| Chinese | hawaáhkA |
| Chippewa | ŝhí'A |
| choke | ut katakUxiin |
| chokecherry | nakaánus |
| choose | taawat |
| Christmas | naakAhwaawíhUx |
| church | naakAhwaaRUxtií'U |
| cigarette | sikarátŝ |
| cinch | kaNAsareepiínu' |
| circular | riwiruu, taahuruux |
| clear | ihaan |
| cliff | kakawii'at |
| climb | ta'at |
| clock | ŝakUhnukaahákUx |
| close | teŝkúNIt |
| close together | taĉiruxkUx |
| cloth | naawiínu' |
| clothe | huunuxta'u |
| clothed | huunux |
| clothing | huunúxu' |
| cloud | skaRAhkatAhaánu' |
| cloudy | istaxa |
| clown | nawáxtŝ |
| clumsy | kariiŝ |
| coal | kapíhtu' |
| coat | uukawitatwáru' |
| coffee | tskaatít |
| coffee (beans) | atIhtaraniítu' |
| coffee pot | kosĉiinoókUx |
| cold | anasu, in ranaaxita'u (vi) |
| cold weather | in raananaaxita'u |
| Cole Harbor, N.D. | niineetUhĉitákUx |
| collide | un awikata'uukuk |
| colon | ískUx |
| colt | xeehaníhtŝ |
| comb | napiísus |
| comb, to | un karaahn |
| come | in a |
| come here, to | in wisa |
| come inside | in huuka |
| come up | in waata |
| companion | tir |
| completed | ut aaNIŝteehuun |
| cook | anaxik |
| cook (boiling) | raahana'u |
| cook (food) | raakaanuna'u |
| cook for | kaanuuna'u |
| cook (on coals) | waasatk |
| cooked | anax |
| cooking (in a pot) | raahaan |
| cool | ĉipaax |
| corn | neéŝu' |
| corn (blue) | neeŝooraahkaátit |
| corn cob | NAsaĉiíŝu' |
| corn (parched) | taahiíŝu' |
| corn (red) | neŝká pahAt |
| corn (roasted) | niĉiiŝanaáxu' |
| corn (shelled) | niĉiíŝu' |
| corn silk | sĉipinaanuúxu' |
| corn stalk | neŝtaátu' |
| corn tassel | naaNAhíŝu' |
| corn (yellow) | neŝtAhkáta |
| corn (white flint) | neŝtaáka |
| cornball | ŝtípii'It |
| cornmeal | niĉiŝtsapáhtu' |
| corner, in the | ookatAhaáhnini' |
| cotton | kúhtu' |
| cottontail | nís |
| cottonwood rabbit | WAxakúsu' |
| cottonwood tree | WAaĉipiriínu' |
| cough | iríkUx |
| cough, to | iriku |
| coulee | sAhaánu' |
| count | ĉitawi |
| country | kaahunaánu' |
| courthouse | nohkaroókUx |
| cover | hoowatatk |
| cow | taNAheesápat |
| cow fat | hItkaataátŝ |
| coyote | sĉiríhtŝ |
| crack open | kaaxik |
| cracked | kaaxiŝ |
| crackers | isataataahiíŝu' |
| cranky | awirihuun |
| crawl | iŝwaawi'at |
| Crazy Dog Society | xoosakhuúnu' |
| Cree | ŝAhí'A |
| creek | sAhaánu, hUsAhaánu' |
| creek water | ĉipít |
| cricket | taĉíRUt |
| crier | WIhtikúxu' |
| crocus | huNAhpaáku' |
| crooked | paturuun |
| cross | naĉiŝkataríWIŝ |
| cross over (water) | huukata'at |
| cross-eyed | ĉiripatur |
| crossed | ut ĉitak |
| Crow | tUhkaáka' |
| crow (bird) | kaáka |
| Crow Dance | kaáka' |
| crowd | ĉiruúxu' |
| Crowshin Society | ĉiŝtItkaáka' |
| crumble | RAsapAhtaan |
| crutches | haahNAhwíhUx |
| cry | in ĉitsta'a, ĉikAt |
| cucumber | wahUxtaree'úx |
| cuff | ŝaakAhíni' |
| cup | koosaríkA |
| cupboard | haakataáRIt |
| curl | pAckariwiina'u |
| curve | pirakUx |
| curved | patur |
| cushion | skúna'A |
| cut up | kakaas, kakatk |
| cuts | ukatk |
| dachshund | xaahúNA |
| Dakota | sanánat |
| dampen | ĉipAhka'iin |
| dance | ihAxwanu |
| dance society | ĉeehaánu' |
| dance, to | in kaa'a |
| dancer (war) | hiruŝkA |
| dark | katistatat |
| dawn | neeŝuúnu |
| day | ŝakuúnu |
| daylight | ihaahta |
| daytime | ŝaakariĉíŝkAt |
| dead | koo'at, hunahas |
| Dead Grass Society | haaNUtkoótu |
| deaf | itkarakoo |
| deaf person | itkará'u' |
| deceive | in ĉeeŝik |
| deceptively | ĉiwiNIŝíni' |
| deep | raawiĉees |
| deep (water) | ĉiiNIhuun |
| deer | NAhnunáhtŝ |
| deer (blacktail) | taakatít |
| deer (whitetail) | taapáhAt |
| defecate | wi'oox |
| defend | un iiwasu |
| dentalium shell | saxĉiíŝu' |
| depend | ut iŝtir |
| descend | tawiraa'at |
| desire | raatoxwo |
| devil | waaRUxtininoósi' |
| Devil's Lake (place) | ĉWAhaahwaarúxti' |
| die | koot |
| different | oopiínu' (n), iĉwin (vi), rooĉiwiniit (vd) |
| difficult | raaĉitee |
| dig up | kawat |
| dim | kuNItkaawi |
| dime | waapIsŝtaaká |
| dipper | ĉiraawiíkUx, ŝpakuúkUx |
| directly | Axkhuúnu' |
| dirty | ĉiisiis |
| disappear | hunahas |
| dish towel | napakuxiwaaríkUx |
| dishpan | ŝoatuRUhwá |
| dishrag | NAhooWIhákUx |
| dislike | raasŝkaa |
| disperse | kawarik |
| distribute | iira'u |
| divorce | uhaasak |
| do | ut aan |
| doctor | kunaananá |
| doctor, to | ut RAhuunuu |
| dog | xaátŝ |
| Dog Den Butte | xaatŝ akaánu' |
| doll | piirapIskhuúnu' |
| donkey | xaawakáru' |
| door | neekawí |
| Doorway song | neekakUxpíNUx |
| double over | ut taawatat |
| doubt | un wakuunawo |
| dough | ĉiiruúsu' |
| doughy | ĉiiruus |
| dove | watŝ |
| down below | huukakaahaáhnini' |
| doze | in ĉiriNAhwii'a |
| drag | taaruxtat |
| dragonfly | piisuusaahá |
| draw | un awi |
| dream | ut raa'itĉi |
| dress | uukawíŝ |
| dress, to | kawaawanik |
| dress (buckskin) | uukawiraánux |
| dress up, to | ut IsAhuun |
| dried meat | taakáxtŝ |
| drift | in piniwo |
| driftwood | nakuuhaawiraahíŝu' |
| drink, to | ĉiikaa |
| drink | tstakaahak |
| drive | uhuuwiraa'at |
| drop | takaarahak |
| drown | huuĉinihitk (vt), huuĉinik (vp) |
| drum | haakariiWAhnaaníkUx |
| drum beat | haakariiWAhnaanik |
| drum stick | haakakAsákUx |
| dry | taahiiŝ |
| duck (animal) | AxwahAtkúsu' |
| duck (mallard) | ĉistaree'úx |
| duck, to | wi'iitik |
| dull | iskaĉitAhiiŝ |
| dust | Itkaánu' |
| dusty | raanetkaan |
| dwelling | akaánu (n), akaa (vl) |
| eagle | neétAhkas |
| eagle, bald | aríhtA |
| eagle, golden | neétAhkas |
| Eagle Nose Butte (also Eagle's Head Butte) | pi'aapaáxu' |
| Eagle Nest Butte | waaRUxtí' niinohkaroósI |
| ear | ItkAhaánu' |
| earn | raawirat |
| earring | ukaáwi'u' |
| earth lodge | akanaanataá'u' |
| earwax | Itkaraaĉiísu' |
| east | huukaawiraátA |
| Easter | nipiiwaá |
| eat | an |
| eat up | kane'is |
| echo | sahkaWIhaánu' |
| edge | hoowiisAhaáhnini' |
| eel | ĉiwaáRUt |
| egg | nipiíku' |
| egg shell | nipiikIskuúxu' |
| eight | taWIŝaápis |
| eighteen | nooxíni' na taWIŝaápis |
| eighty | ĉiiti'Iŝtaánu' |
| elbow | wihtaRAhĉiíŝu |
| Elbowoods | hiswíkAt |
| electricity | waawaapIsúxu' |
| elephant | sUxĉés |
| eleven | nooxíni' naáxkUx |
| elk | wáh |
| elk tooth | wah khuruúxu' |
| elm | nakás |
| elope | rahunahas |
| empty, to | raawi |
| enemy | paatúh |
| energetic | tawaruuk |
| enormous | un iŝawihax |
| Episcopalian | NAhkAxiitaaká |
| erase | raaĉiwat |
| evening, in the | hiís |
| every day | ŝkuNAhĉituú'u' |
| everybody | ĉituú |
| expensive, to be | raapiRIhuun |
| explode | taka'ax |
| eye | ĉiriíku' |
| eyeglasses | ĉiriiNAhkookú'u' |
| face | ská'u' |
| face a direction | ut wi'uu |
| faded | ĉiwatak |
| fairy tale | naa'iikáWIŝ |
| fall, to | wirik |
| fall accidentally | takaahak |
| fall over | axtAhweeta'uukuk |
| false teeth | aaNAhkookú'u' |
| false tooth | aaneksaánu' |
| fan | ĉipaaxíkUx |
| fang | aahkúsu' |
| far | ĉétIt |
| farther | nooNAhiína' |
| fast | katariin (vd), itkaxtir (vi) |
| fat | hítŝ (n), ahiht (vd) |
| fat (cow) | hItkaataátŝ |
| father | atíAx, haá'Ax, hi'á xti'; my, your, his |
| feather | hiítu' |
| fence | saapehnuúnu' |
| fence post | saapehNUhwí'u' |
| fever | naniítu |
| feverish | ranita'aan |
| fierce | un wirinoosi |
| fifteen | nooxíni' na ŝíhUx |
| fifty | pitkUxunaánu' na nooxíni' |
| fig | na'aátu' |
| fight, to | apak |
| fill | taarik |
| filthy | raapisiŝtaahn |
| finally | hUhtiísu' |
| find, to | hunax |
| finger | ŝĉiíŝu' |
| finger nail | ŝwiítu' |
| finish | ut aaNIŝtaat |
| fire | ĉeeká'u' (n), kahik (vi) |
| first | áwit |
| fish | ĉiwáhtŝ |
| Fish Creek | ĉiwahUsAhaánu' |
| fish hook | ĉiŝwátU |
| fishing line | ĉiwa'uúxu' |
| fist (to make) | iŝtiwiruu'aahn |
| five | ŝíhUx |
| fix | |
| flag | naawiiNIsaawí'u' |
| flame | kuniítu' |
| flank | WIhkatákUx, WIhkatawí'u' |
| flashlight | kuniitawaníkUx |
| flat | tskatoox |
| Flathead | pAxiníWIŝ |
| flea | pásIt |
| flint | tAhuúnu' |
| float | huu'at |
| floor | ĉeehaahnakatoóxu' |
| flour | hariĉiíu' |
| flow | tswo |
| flower | NAhkaaxíŝu' |
| flute | napAhnaáhUx |
| fly (insect) | u'at |
| fly | awanu |
| foam | niwa'uúxu' |
| foamy | riwa'uux |
| foggy | pihuu |
| fold | ut iriipi |
| folded | ut iriik |
| follow | ut tatata'at |
| follow behind | ut aweera'at |
| food | naakaanuúnu' |
| fool | oohatk |
| foolish | isakAhuun |
| foot | áxu' |
| forehead | nikaáku' |
| forget | asŝunahas |
| fork | ŝiŝĉítA |
| Fort Buford, N.D. | waahukaahaánu' |
| Fort Yates, N.D. | iinakanítWI |
| forty | pitkUxunaánu' |
| four | ĉiití'Iŝ |
| fourteen | nooxíni' na ĉiití'Iŝ |
| fox | ĉiwáku' |
| frayed | ut raanawiiŝ |
| freckles | in un iskakaraniin |
| freeze | anas |
| Frenchman | neesikúsu' |
| Friday | kawootíkUx |
| friend | siináNI |
| friends with | iitir |
| frighten | rinuhatk |
| fringed | ut RAsaraanawiiŝ |
| frisky | in awiĉeeŝik |
| frog | sĉeŝ |
| frost | hunaneenuúxu' |
| frown | rikaparaahaanaan |
| frozen | raaxiit |
| frozen over | ut unasa |
| fry | isatk |
| fry bread | isataaharoosiíŝu' |
| full | kaawaĉiit |
| funny | rawaxĉiŝ |
| fur | skuúnu |
| furry | raanuux |
| furtively | apAhníni' |
| gallop | un weereetik |
| garden | kaNIhaánu' (n), raanaan (vd) |
| gasoline | natstakaáxu' |
| gather together | RAsaĉipiitik |
| generous | isahniiŝ |
| German | wakarinó'Us |
| get away | katahak |
| ghost | neksaánu' |
| Ghost Dance | ĉeehaaneksaánu' |
| girl | suúnatŝ |
| give | uh |
| give away | aakuh |
| glad | kaĉiiŝ |
| gland | ĉíŝAt |
| glass | kosĉiraanawá |
| glove | ŝkookú'u' |
| gnat | sĉeekáhtŝ |
| go, to | at |
| go around | wanu |
| go hunting | raaWIhka'iiŝat |
| go inside | huukat |
| go into town | isAhka'iiŝat |
| go on | hánu |
| go outside | aWIsitik |
| go to bed | us |
| goat | arikúsu' |
| god | neeŝaánu' |
| gold | waapIsŝtAhkatá |
| goldfinch | nikUstAhkatá |
| good | atíŝtIt (adv), un heer (vi) |
| good looking | un heer |
| goose | koóhAt |
| gooseberry | huuĉíRIt |
| gossip | haakatawaruuk |
| gourd rattle | naĉiikúxtŝ |
| grab | ut awa'uunikuk |
| graduate | tariiwaatat |
| Grand River | sahníŝ sAhaánu' |
| grandchild | atinátŝ, anátŝ, iNAhnítŝ; my, your, his |
| grandfather | atípa, ápa', ipáhni'; my, your, his |
| grandmother | atíka', áka', ikaáni; my, your, his |
| grape | tŝús |
| grape juice | tŝusĉiísu' |
| grape vine | tŝustaátu' |
| grass | huúnu' |
| Grass Dance | WIŝó'Iŝ |
| grass (green) | kataánu' |
| grasshopper | kaápiŝ |
| grave | ataáwi'u |
| gray | taraawiiŝ |
| graze | huhwaawa'an |
| grease | ĉiisAhítŝ |
| greasy | RAhtsiit |
| greedy | ut taĉiiŝ |
| green | aNAxkataánu' |
| grieve | asŝta'aan |
| grin | isUxawaxk |
| grind | kawisak |
| grinding stone | kaWIsákUx, ĉituútu' |
| groan | WAhnaa |
| ground squirrel (stripped) | ĉiŝkaraní |
| grouse | utkáxIŝ |
| grown up | raxahat |
| guitar | naaNAhkAxiikatawiráhAt |
| gun | tinaáku' |
| gun powder | tinaakItkaánu' |
| hail | kat |
| hairy | raanuux |
| haircut | ĉiŝrara'u |
| hair pipe bead | ĉiNIŝĉés |
| half | íhUx |
| ham | kaxkúhkUx |
| hamburger | tsastsapáhtu' |
| hammer | NAhĉita'iwaaruusákUx |
| hand | íŝu' |
| hand to | ut roo'at |
| handkerchief | sUxkoohnanoo'aáhNUx |
| handle | naakawí'u, ŝtaakawí, haaĉipíŝu' |
| hang | ut takUx |
| hang from a pole | isaa |
| hang up | tawi |
| happen | ut axitik |
| happy to see | rita'iit |
| hard | kaxiŝ |
| hat | ĉiŝkookú'u' |
| hatchet | kaatarapAxuuĉitákUx, kaatarapAxuuĉítA |
| have | raahn |
| hawk | nikutawikúsu' |
| hay | haanuútu' |
| head | páxu' |
| head (top of) | Axteehaánu' |
| headache | pAxta'aan |
| headband | nikAhtareepiínu' |
| heal | RAhpiiŝ |
| hear | un atka'u |
| heart | wiísu' |
| Heart River (place) | wiísu' sAhaánu |
| heat | awiriítu', naniítu' |
| heavy | in tariŝ |
| heel | Axkaĉiiniítu' |
| heifer | waatá'Iŝ |
| hello | nawáh, ĉiíRA |
| help | ut iŝtatata'uuhak |
| herb | kásu' |
| here | tiihá'I, tiihá', tiihé' |
| hero | naahukoósu' |
| hesitate | ut riini |
| hiccough | hiiku |
| Hidatsa | wiitatŝaá nu' |
| hide | paanaan (vd), ripaanaan (vt) |
| hide (animal) | skarútŝ |
| high | raawiĉees, wiĉees |
| hill | waá'u' |
| hit with a projectile | riwi |
| hit with an object | ta'ikw |
| hit with the hand | iŝ |
| hip | ĉiŝwí'u' |
| hoarse | rahiiŝ |
| hobble | ŝtsareepiínu' |
| hoe | naaharíŝu' (n), ut uneŝwi (vt) |
| hog | kúhkUx |
| hold | iŝtaahn, ut ahuk |
| hole | hunaahnatáwi'u' |
| holster | tinaakookú'u' |
| holy | waaRUxtii |
| holy man | kunahUxwaaRUxtií'u' |
| hominy | niĉiŝkáxIŝ |
| hood | pAxkookú'u' |
| hoof | Axwiítu' |
| hook | katatk |
| hoop | haakaawí'u' |
| hop | ut axkhaana'iwo |
| horn | ariíku' |
| horse | xaawaarúxti' |
| horse (pinto) | xaawáĉi' |
| horse (race) | xaakatarí |
| horseshoe | AxWItkatakúxu' |
| hospital | niinaakaáWI naaxíhUx, naaxíhUx iinaakaáWI |
| hot | awiriit (vd.), in ranita'u (vi) |
| hot weather | in awirista'u |
| hound | skaĉwaáRUt |
| house | akaánu' |
| housefly | sapiinaáNUx |
| Hubbard squash | néskA |
| hum | isUxtaakara'u |
| human being | sahNIŝtaapé |
| hump over | in paakUskaa'a |
| hundred | ŝihUxtaánu' |
| hungry | ut RAsa'ux |
| hunter | naaWIhka'aáhNIŝ |
| hunting, to go | raaWIhka'iiŝat |
| hurry | iĉnaawanik |
| hurry, in a | iĉinaanuun |
| hurt, to | ra'aan |
| husband | nikohtakú'U, naahrakú'U, neeNAhtakú'U; my. your, her |
| ice | naaxiítu' |
| ice cream | etstanaaxiítu' |
| icebox | naraaxIhnaáNU |
| image | awí'u' |
| imagine | un raawi'aan |
| imitate | un raana'u |
| immediately | naaniwiísu' |
| impatient, to be | asŝiĉinaanat |
| in front | huNAhkátAt |
| incense | ut raaniihitk |
| Indian | saNIsahníŝ |
| Indian squash | wahUxsáhniŝ |
| Indian turnip | tŝuúxlt |
| industrious | ut siin |
| inevitable | raawiroohuun |
| ink | tskatít |
| inside | kaaWIhíni (adv), kaa (vl) |
| inside (dwelling / room) | kaahaáhnini' |
| inside out | katAhkaar |
| interested | in raanaasiŝta'u |
| interpret | wakuuniitawi |
| interpreter | wakuuniitawíhUx |
| interrupt | wakaawiriwi |
| intestine | neésu' |
| invite | ut hunaahn |
| iron | wi'iin |
| iron (clothes) | wi'iíNUx |
| isn't it | há'A |
| island | waahakUx |
| itchy | un ĉireewa'ax |
| jail | NAsareewaapíhUx, iinaakaáWI nooNAsareewaápI |
| jam | nataariĉiísU |
| January | kaátA |
| jar | |
| jaw | sawiíŝu' |
| jealous | kaawira'u |
| Jell-O | ĉinínu', nuhĉununú |
| jelly | ĉinínu' |
| join a group | ta'iitik |
| joint | ut oohta |
| joker | in isariiŝ |
| judge | nohkárookUx |
| jump over | uhUhĉitawaatat |
| jump up | in uhuunukaa'a |
| juneberry | naakunaánu' |
| key | saakarikúhkUx |
| kick | kUxihak |
| Kick Dance | Axtáwi'Iŝ |
| kidney | Axiroóxu' |
| kill | kootik |
| killdeer | tií'It |
| Killdeer Mountain | waakastAhkatá'u' |
| kind | un asŝeer |
| kindling | nakatakáxtŝ |
| kinky | kara'iis |
| kinnikinick | uuxapáhAt |
| kiss | haakaĉituux |
| knee | paá'u' |
| kneecap | paaĉiíŝu |
| knife | neesítŝ |
| knife case | neesikookú'u' |
| Knife River | neesiRAsAhaánu' |
| knit | piskás |
| knock down | wiritk |
| know a person | ut asiŝ |
| know how | rii'uux |
| know something | ut reesiŝ |
| ladder | nakAsthuúnu' |
| ladle | hutsĉiraawiíkUx |
| lake | ĉiWAhaánu' |
| Lakota | sanánat |
| lame | ĉiŝta |
| lamp | kuNItĉé |
| lantern | kuNIhnuuwanúx |
| late afternoon | hiíŝ |
| later | nátkAt |
| laugh, to | awaxk |
| laugh at | rawaxk |
| lawyer | nohkárookUx |
| lay eggs | ripiikara'u |
| lazy | rihuunux |
| lead | ut siraxat |
| leader | nehĉítA |
| leaf | sĉeekaraáku' |
| leak | tskawatak |
| leaning against | kataaweer |
| learn | rii'Uxŝaan |
| leather | hAxtsiíŝu' |
| leave | un iiwitk |
| leave behind | huunawaa |
| left, on the | kUxIhaáhnini' |
| left-handed | kUxii |
| left behind | in kawikaa'a |
| leg | kaáxu' |
| leggings | ukookútŝ |
| let go | i'itk |
| letter | naawinaa'iíwat |
| lick | hAstawi'at |
| lid | hoowatatá'u' |
| lie | in ĉeeŝaan |
| lie down | xa (vi), us (vr) |
| lie (on one's back) | katAhkaaraxa |
| lift | in riwaata |
| light | uhaahta (vl), raniina'u (vt) |
| light complexioned | ĉiraanawataan |
| light in color | awataan |
| light in hue | taakaan |
| light in weight | in raawikuxiŝ |
| lightning | waawaapIsúxu' (n), waawaapis (vi) |
| like | in ni ut tee |
| limp | ut ka'iitik |
| lining | kataxa |
| lip | súxu' |
| liquid | ĉiis |
| listen | itkAhaaniwiitik |
| lit | raniit |
| Little Big Horn River | arikúsu' hukaahaahĉiripásIt |
| Little Missouri River | iiNAhukaahaahĉitáWI |
| lively, to be | tawaruut |
| liver | kariíku' |
| lizard | ĉRUt |
| lock (door) | haaka'us |
| locked | haakaxa |
| Lodge Grass Society | haaNUtkúsu' |
| loin | nuuhíni |
| lonely | awaat (vd), raawaat (vd) |
| lonesome | awaata'u |
| long ago | pakúhtu', naapakúhtu' |
| long time | raaĉeen |
| long johns | nuxkookuRAhkaawí'u' |
| look | reewaat |
| look after | ut asiŝta |
| look behind | kaskawi |
| look for | RAxwee |
| look up | iskaweereetik |
| lose | hunahatk |
| lose weight | oohasat |
| loud, to be | wakaraaNIuun |
| louse | pís |
| love | asiŝta |
| lucky | kaWAhaan |
| lullaby, to sing | rikuunu |
| lump | waruukUx |
| lungs | pakuuniítu' |
| maggot | piiRUxkás |
| magpie | kawáhtŝ |
| make | ra'u |
| mallard duck | ĉistaree'úx |
| man | wiítA |
| Mandan | káNIt |
| Mandan, N.D | Wiísu' SAhaánu' |
| mane | ĉiswaraanuúxu' |
| mangy | tanux |
| many | raanihuun |
| March | teewiritakúxIt |
| mare | xeesápat |
| marked | in un raniin |
| married to | in ahtaku |
| marrow | NAsáhtu' |
| marry | haananiwiitik |
| mashed | tskhuu |
| mask | skakookú'u' |
| match | naNItkaroókUx |
| mattress | haaNUhná'A |
| meadowlark | kásu' |
| measles | NAsawáRUs |
| measure | raateeranitk |
| meat | tsástŝ |
| meat (dried) | taakáxtŝ |
| medicine | kunaá'u' |
| melt | ĉiŝak (vi), ĉiŝanik (vt) |
| Memorial Day | ataawiriwaaríkUx |
| metal | waapIsíŝu' |
| meteor | nanoohuúnu' |
| Mexican | sUxtaánux |
| middle | uukaríkAt |
| middle-aged man | wiitookaríku' |
| middle-aged woman | sapaakuukaríku' |
| midget | iŝarátŝ |
| midnight | NItkhaanuukaríkAt |
| midsummer | awiriituukaríkAt |
| midwinter | psiikaríkAt |
| mile | haakAhuúnu' |
| milk | etĉiísu' |
| milk, to | eetskaruuwat |
| milkweed | sakoxkaá' |
| Milky Way | ŝiNAhatUhkatáxA áskAt |
| mind | siíŝu' |
| minister | naawaaWIhtíkUx |
| mink | eéRUx |
| Minot, N.D. | niWAharít sAhaáhkAt |
| mirror | naanooka'aateérikUx |
| Missouri River | tswaarúxti' |
| misty | tsUhihtapaht |
| mix | ut raneeŝk |
| moccasin | xúhtŝ, xuuNIsá hniŝ |
| moccasin (beaded) | xUhĉíNIŝ |
| moccasin game | Axkaa'ipíNUx |
| mold | uxkoótu' |
| mole (animal) | ĉipáNUs |
| mole (body) | kaahiíku' |
| Monday | sakUhĉiwatak |
| money | waapIsíu' |
| monkey | ĉiRIhsuúnu' |
| month | pah (n), paa (vd) |
| moon (new) | paaĉipiriínu' |
| moose | weesUxárut |
| morning | in heeŝa |
| morning (in the) | hináxtIt |
| Morning Star | huupirikúsu' |
| mosquito | xás |
| moth | WAhuruútŝ |
| mother | atiná, xáx, ŝáxti'; my, your, his |
| mound of earth | itkAhwaakUx |
| mount (a horse) | iĉitawiitik |
| mouse | saákAx |
| Mouse River (Plum Creek) | saákAx hukaahaánu' |
| mountain goat | arikúsu' |
| mountain lion | WAxtás |
| mouth | haaká'u' |
| move | tapas (vi), riwisat (vt) |
| move away | wiisat (vi), riwiisat (vt) |
| move towards | in wiisa |
| much, how | |
| movie | awiraaNIswatákUx |
| mower | haaNUtkákatkUx |
| mud | hoorúhtu' |
| mule | xaawakáru', Itkhaáhĉes |
| multitudinous | un reeŝawihax |
| mush | huú |
| mushroom | kaáhA |
| muskrat | ĉitákA |
| mustache | isUxtaanuux |
| mute | wakaruu |
| mute person | wakáru' |
| mysterious | raawaaRUxtii |
| nail | waapIsŝtsawí'u' |
| naked | ĉeewariin |
| name | huuNAxaánu' |
| named | ku axaan |
| nape | natiínu' |
| navel | neskakúxu' |
| neck | ĉiísu' |
| necktie | ĉiskakúxu' |
| negro | taranií'It |
| nephew | tíwat, íwat, iwáhni'; my, your, his |
| nest | karoosí'u' |
| new | ĉipiriin |
| New Town, N.D. | neetUhĉipiriíNU, niineetUhĉipiriíNU |
| New Year's Day | psiĉipiriínu' |
| Nez Perce | siNItĉiŝkataríWIŝ |
| nickel | waapIsŝkatít |
| niece | tíwat, áwat, iwáhni'; my your, his |
| nine | nooxiniiwaáNA |
| nineteen | nooxíni' na nooxiniiwaáNA |
| ninety | ĉiiti'Iŝtaanu' na nooxíni' |
| night | NItkhaánu', ItkAxaánu' |
| night, at | híNAx |
| nighttime, to become | katiisi'aan |
| no | kaakí |
| noon | ŝakuunukaríkAt (adv), awita'uukuk (vi) |
| north | hunaahkoohaáhkAt |
| nose | siniítu' |
| nosebleed | isiniNAhpatka'ax |
| nostril | siniitaakAhíni' |
| nosy | ut raaĉirikaawanuux |
| not | kaakí |
| notched | in un taWIhaan |
| notice | un raasihtŝ |
| now | tiíNI |
| number | ut raanuu |
| numb | reeŝiiniŝ |
| nut | skaáNUx |
| o | |
| oak | |
| oar | wiRAhákUx |
| oatmeal | oótwi'Iŝ |
| oats | pákUs |
| ocean | niinaĉiiNIhuúNU |
| often | naataĉiíAt |
| oil | ĉiisAhítŝ |
| old | pakuht |
| older | raanihtiŝ |
| old man | kuNAhúx |
| old woman | súxtIt |
| on foot | hunaaníni' |
| on top | ĉitAhaáhnini' |
| on top of something high | koosAhaáhnini' |
| once | áxkUx |
| one | áxkUx |
| onion | koóxu' |
| only | NIhúxu' |
| open | haakeerikuk |
| open a door | reekarikuk |
| open one's mouth | haakaareetik |
| open out | awaraanik (vt), awaraa (vd) |
| opposite | nuunakatAhká |
| orange (fruit) | wahUxtAhkatá |
| organ | WAhnaáhUx |
| otter | ĉitaapát |
| outside | ookaahaáhnini' |
| outstanding | ut taahka |
| overcast | isteerii |
| overcoat | uukawikúsu' |
| owe | un raahn |
| WAhúru' | |
| owl (screech) | WAhuroósiŝ |
| own | WAhúru' |
| pail | kóstŝ |
| painful | in raata'u |
| palate | hAtkateesuuxíni' |
| palisade | rahwe |
| palm | IŝkatAsíni |
| pancake | isataatatswáko |
| pants | nuxkookú'u' |
| paper | naawinaa'iíwat |
| parch | RAhkateenaahn |
| parched corn | taahiíŝu' |
| paralyzed | kariiŝ |
| parfleche | NAhkakúxu' |
| parrot | nikUswaaWIhtít |
| pass around | rikatawiihak |
| pass by | katawii'at |
| patch | taWAhkakuxk |
| patient | asŝpAhiit |
| paunch | skanúsu' |
| Pawnee | sĉiíri |
| pea | atIhniwíru' |
| peace | raakoxkhaan |
| peace treaty | naraakoxkhaánu' |
| peach | apostaánux |
| pear | nuhnaanuná |
| peek out | in ĉirikaa'a |
| peek over | ĉiriikIsawaatat |
| peel | tapinat, un isakawat |
| pelican | haakakúsu' |
| pelvis | skUxĉiíŝu' |
| pemmican | tapáhtu' |
| pen | nanihkaroókUx |
| pencil | nanihkaroókUx |
| Pendleton blanket | nakatiitítŝ |
| pepper | nakatiití tŝ |
| person | sáhniŝ |
| perspiration | tskaaxíŝu' |
| pet | ut iŝta'iwan |
| phlegm | sakót |
| phonograph | wakaawiRAhkawánikUx |
| photograph | un awi |
| pick up, to | kuxik |
| picture | awí |
| pie | isataakaNAhkaawá |
| pig | kúhkUx |
| pile up | ut RAsaawatatk |
| piled up | RAhwaakUx |
| pillow | neesaWIhaánu' |
| pin | |
| pinch | tapiik |
| pinch and twist | ut tapiituuxuunikuk |
| pine | naĉíŝu' |
| pinto horse | xaawáĉi' |
| pipe | hAhnaaWIŝkáhtŝ, haahnaaWIŝkáhtŝ |
| pistol | tinaahniĉíŝ |
| pitiful | kaapaaĉiŝ |
| pity | ut kaapaaĉiŝtir |
| plan | roohuna'u |
| planned | raateehuun |
| plant | taátu |
| plant a garden | raanana'u |
| plate | napakúxtŝ |
| play, to | ahtakoowaa |
| play (music) | WAhnaanik |
| playing cards | Axaánu' |
| please | asŝteerat |
| Pleiades | naRAsaĉiruúxU |
| plentiful | raakaawaĉiit |
| plow | hunaahkataruuwanúx, hunaahkatariwóx, hunaahkatarat (vt) |
| pluck | un ĉiwihna'u |
| pluck feathers | hitwaakara'u |
| plum | niWAharít |
| plume, feather down | kúhtu' |
| pneumonia | naniítu |
| pocketknife | ĉiraákA |
| pointed | ut ĉiriŝka |
| poison | niwiikaroókUx |
| poke | tawi'iŝ |
| policeman | waapIsŝkatá'u' |
| pony | xaahúNI |
| pop (beverage) | nohtŝaniwaáRA |
| poodle | skaĉiwaáRUt |
| poor | takaahuun |
| popcorn | niĉiŝtsaká |
| porcupine | suúnu' |
| porcupine quill | hitĉiíŝu' |
| pork | kúhkUx |
| potato | patát |
| potato peel | pataatIskuúxu' |
| pound, to | ĉitawisak, RAhwaa'iŝu |
| pout | kariikaan |
| prairie | koohaánu' |
| prairie chicken | ut |
| prairie dog | áxkUs |
| prairie fire | ut WAhuun |
| prairie turnip | WIsuúka' |
| praising song, to sing | raawiinukuk |
| pray for | wakaraanu'at |
| prayer | naawakaraaNUhuúnu' |
| preacher | naawaaWIhtíkUx |
| precipice | kataraanaahka |
| preeminent | ut taahka |
| pregnant | isĉiriku |
| President (U.S.) | atípAt |
| prisoner | waká |
| proud | kawana'u |
| prune | niWAharikatít |
| pudding | huú' |
| pudgy | ĉiranuus |
| pull down | roohAhtakaahak |
| pull on | ut awiŝihkuk |
| puma | WAxtás |
| pumpkin | WAhúx naRAhkataá NU |
| puppy | saáts |
| purple | tŝuus |
| pus | NAhkoótu' |
| push | isa'iŝ |
| put on clothes | kawaawanik |
| quail | utkáxIŝ |
| quarrel | haakaapak |
| quarter | pahAtkatá'u' |
| quickly | parúNIt |
| quiet | pAhiit |
| quilt | naawiiNIhiíu' |
| rabbit | wáRUx |
| rabbit (cottontail) | nís |
| raccoon | ísAt |
| race horse | xaakatarí |
| radio | sahkaWIhaánu' |
| rain | tsUhiínu' (n), in asuu'a (vi) |
| rainbow | huNAhĉípIs |
| rain coat | uukawitsUhihka'aáhNIŝ |
| raise | in roohuuwaata |
| raisin | tŝUskúsu' |
| rake | haakIŝwí'a' (n), in haakIŝwira'a (vt) |
| rare, to be | raapiRIhuun |
| rat | saakAxkúsu' |
| rattlesnake | NUhnaaNIŝíŝu' |
| ravine | katooxUhuúnu' |
| raw | ĉipaas |
| razor | haakataráhUx |
| reach out | in iŝu'a |
| ready | awireehaas |
| really | naáNIt |
| rear | hatúhkAt |
| rear a child | RAxahahnik |
| reason | raaĉita |
| red | ĉRAhpAhaat |
| red beans | atipáhAt |
| red corn | neŝká pahAt |
| red paint | pAhaátu' |
| relative | sŝúxu' |
| relax | asŝawi'ooxik |
| remain | un iiWIs, un uhuuniiWIs |
| remember | ut reswatak |
| remember someone | ut iswatak |
| remind | asŝxeera'u |
| remove | roo'aahn |
| resemble | un awi |
| respect, to show | awiteerat |
| rest | awi'eeĉiwatak |
| revive | WIsxaan |
| rib | NIŝaátu' |
| ribbon | hAxtaahIhpástŝ |
| rice | pakUsuú |
| rich, to be | reeŝaan |
| ride (horse) | iĉita |
| ridge (land) | huNAhwaruus |
| right, on the | wihka'uuxíni' |
| ring (jewelry) | ŝĉiskookú'u' |
| ring, to | ĉistaWAhnaa |
| ripe | reehaas |
| ripped | kakis |
| rise | in awihuxa |
| river valley | hukaahaánu' |
| roach (headdress) | skUhkakúxu' |
| road | hatuúnu' |
| roast | isatk |
| roasted corn | niĉiiŝanaáxu' |
| robin | skaNAhpáhAt |
| rock | kanítŝ |
| roll | ut isaapiraa'at, ut isaapiriaawanik |
| rolling pin | wiriwó |
| roof | naanataá'u' |
| room | ĉeehaánu' |
| root | kAsukaawí'u' |
| rope | hAxtaĉiítu' (n), koohaasak (vt) |
| rose | pAhaahnaanataaká |
| rose bush | pAhastaátu' |
| rouge | pAhastakuúnu' |
| rough | tawaax |
| round | riwiruu, taahuruux |
| Round Dance | ĉiikaáhUx |
| row | ut wehnuun |
| row, to | un wirahak |
| rowdy | roosanaax |
| rub | kUxaraat |
| ruin | raahuna'u |
| ruined, to be | raahuun |
| run | un axi |
| run into | awiriwi |
| Russian | wakarinó'Us |
| rusty colored | ut raanuus |
| Ryder, N.D. | iinaraaniĉitáWI |
| sack | niikarúxtŝ |
| sacred bundle | karuúxu' |
| saddle | NAhnaaniĉitawí'u, haahnaaniĉitawí'u' |
| saddle blanket | tatkakúxu' |
| Saddle Butte | ŝinawaahoowiisákux, iinaraanuĉitáWI |
| saddlebag | naaniĉitawi'uukAxiítŝ |
| safety pin | ĉiŝkataríWIŝ |
| sage | ĉeewá'ut |
| sage hen | utkaatít |
| saliva | haakaĉiísu' |
| salmon | ĉWAhpáhAt |
| salt | ka'istaáka |
| sand | ĉiwíhtu' |
| satisfied | ut asŝuu |
| satisfy | asŝteerat |
| Saturday | ĉeehaanaaniikaroókUx |
| sausage | neskaa'iíAt |
| save | riĉiŝik |
| saw | haahNAhkatariwó |
| saw mill | NAhaahkatariwóx |
| say, to | waako/waĉi |
| scaffold | haakaraahnaawíkAt |
| scale (device) | wi'iíNUx |
| scalp | raahuna'u |
| scalped man | tŝunú |
| scarcity | raa'ii'aan |
| scar | NAhpiíŝu |
| scared | taraahk |
| scarecrow | katiitIthaakawií'u' |
| scatter | RAhwa'as (vi), RAhwaasIhnik (vt) |
| scarlet | |
| school | niinaakaáWI piirataápo'Iŝ |
| scissors | taráhUx |
| scold | ut waraahwaahn |
| scout | ĉiriĉeeríŝu' |
| scrape | tapinat, katapinat |
| scratch | taĉikax |
| scream | in ĉiŝwakaRAsa'a |
| screech owl | WAhuroósiŝ |
| screwdriver | naaniĉiraátUx |
| scrutinize | ut ĉiriikawaa |
| season | ut hunaanuu |
| see | ut eerik |
| seed | naĉiriíku' |
| sell | raapi |
| servant | taroosíhUx |
| seven | taWIŝaapiswaáNA |
| seventeen | nooxíni' na taWIŝaapiswaáNA |
| seventy | taWIhkunaánu' na nooxíni' |
| sew | ut tariinat |
| sewing machine | tarihnuuwanúx |
| shadow | awiraanooka'aátu', nanooka'aátu' |
| shady and cool | in ĉipaaxi |
| shady area | ookaa'aasi |
| shake | un awiiŝan, un a'iwanik |
| sharp | iska'u |
| shattered | kakaaxiŝ |
| shave | haakatara'u |
| shawl | sAhuútŝ |
| shawl (fringed) | sAhuútŝ nuNAsaraanawiíŝU |
| sheep (bighorn) | arikúsu' |
| sheet | naaWIhĉiiŝawatá |
| shell | skaapiróx |
| shell corn | tahna'u |
| Shell Creek | nikutawikusu' sAhaánu' |
| sheltered area | in awiiRIŝĉee |
| shield | NAhtásu' |
| shin bone | ĉiŝtaátu' |
| shine | tsapisu |
| shining | tseeriĉiiŝ |
| shirt | uukawítŝ |
| shirt (man's) | uuka'IhwiítA |
| shiver | un ĉininu |
| shoe | xúhtŝ |
| shoelace | xunaaxtawí'u' |
| shoes (leather) | xUhtsiíŝu' |
| shoot | wanik |
| shoulder | wireesakUxí' |
| shovel | naahaRIŝkatóx |
| show off | ut asŝoos |
| show, to | ut raawiitik |
| sick | un raaxihu |
| sickly | RAsaahaan |
| sickness | naaxíhUx |
| sift | un RAhkateepax |
| sifter | NAhkateepáxU |
| sign language | ut iŝUhuunaawaanu |
| silk | hAxtaahIhpástŝ |
| sinew | Axkásu' |
| sing | raana'u |
| sink in water | huu'iiŝat |
| Sioux (tribe) | sanánat |
| sip | tsĉituux |
| sister (Males') | atítat, átat, itáhni'; my, your, his |
| sister (Females') | inaáni', áNA, inaáni'; my your, her |
| sit | kux |
| sit down | wiitik |
| six | tŝaápis |
| sixteen | nooxíni' na tŝaápis |
| sixty | taWIhkunaánu' |
| skate | ĉitAha'iwo |
| skillet | nakareéŝtA |
| skin, to (animal) | un ukawat |
| skinny | RAhĉiiŝ |
| skull | pAxĉiíŝu' |
| skunk | níWIt |
| sky | neskoóhAt |
| slanting | ut tookaa |
| slap | tatsWAhnaanik |
| sled | naniiĉitAha'iwóx |
| sleepy | isĉipi |
| sleepyhead | itkAxkoo'at |
| sleet | karanipíhtu' |
| sleigh | naniiĉitAha'iwóx |
| slice | tarahak |
| slide down | uhUhtawi'at |
| slip (garment) | NAhkAxiikaawí'u', uukawikaáwi'u' |
| slip and fall | uhuuniriĉiŝat |
| slippery | in panista'u |
| sloped | taaweer |
| slow | takoo'at |
| slowly | pAhiináNIt |
| small | ĉiripásIt |
| smallpox | NAsaĉiraánu' |
| smear on | pisiŝta'u, khuuna'u |
| smeared with | pisiiŝ |
| smell | kAhaana (vl), ut kAhaanuhunik (vt) |
| smoke | naawiíŝu' (n), raawiŝan (vi) |
| smoke hole | suuxaakAhíni' |
| smoky | raaWIŝĉeehaan |
| smooth | paniht |
| smother | asŝkaawikootik |
| snake | nút |
| snapping turtle | niwót |
| sneer, to | ut isUxareetik |
| sneeze | isaapaxk |
| sniff | isĉiŝta'at |
| snipe | xtiítus |
| snore | itkAxkataRUxaa |
| snot | sUxkót |
| snow | hunaá'u' (n), in axaa'a (vi) |
| snow bird | írus |
| snow (falling) | xaahuúnu' |
| soap | ŝtaaniikaroókUx |
| soar | uhUhkataxa |
| sob | isĉiŝĉikak |
| society | naaníŝu' |
| socks | Axkateehiítu' |
| sod | kAsthaánu' |
| soda pop | nohtŝaniwaáRA |
| soft | aruht |
| softly | phiináNIt |
| soldier | xunáNIŝ |
| sole (foot) | AxkatAsíni' |
| solid | rihAxiit |
| someone | táku', takohná'U |
| something | ĉikohná |
| sometimes | naraatawé |
| son-in-law | kUxtaweésu' |
| song | naa'iitúxu' |
| sore | koo'at |
| sort | ut RAhkaraahn |
| soup | ĉiinaniítu' |
| south | hunaanapsíni' |
| speak a language | waka'u |
| spear | pasak |
| speckled beans | atikaráni |
| spherical | riwiruu, taahuruux |
| spider | síŝ |
| spill | ĉiraáwi, raawi |
| spine | NIstaaĉiíŝu' |
| spinster | sapAhníhUx |
| spirited | in kuxiŝ |
| spit | kaaxik |
| spoil | raahuna'u |
| spoiled, to be | raahuun |
| spoon | hutsĉiraawiíkUx, taRAhaarítŝ |
| spotted | in un karaniin |
| spread open | awaaxik, awaax |
| spread out | iniwakUk, iniwakuxk |
| sprinkle (water) | ut ĉiRAsawaawi |
| Spring (season) | hunaaneeká |
| spring peeper | áxWIt |
| spring water | ĉipít |
| spur | Axpsawí'u' |
| spy, to | un teerii'aahn |
| squash | WAhúx |
| squash blossom | paakAíŝu' |
| squash (Hubbard) | néskA |
| squash (Indian) | wahUxsáhniŝ |
| squash vine | WAhuxtaátu |
| squeak | ĉiiseeWAhnaa |
| squeeze | awaasis |
| squeeze between | kateeriĉiŝat |
| squirrel | tawáRUt |
| stab | kawaasak |
| stag | arikaraánu' |
| stallion | piikaawá |
| stand | arik |
| stand up | uuneeriĉitk |
| stare at | ut ĉirikUx |
| start out | axwi'axik |
| statue | sahNIŝawiroóxu' |
| stay overnight | ut heen |
| steak | tsaskatoóxu' |
| steal | ta'uut |
| steam | in awiRItkaa'a |
| steamboat | nakuuhUhwaáhna' |
| steep bank | aahkawiĉees |
| steer | hukós |
| step | axwiitik |
| step on | ut axtawiitik |
| step over | ut axu'at |
| sternum | nikutĉiíŝu' |
| stick out | ut ĉipiŝka |
| sticky | taariĉiis |
| stingy | teenihuun |
| stink | in pIskAhaa |
| stir | hukawirahak |
| stirrup | Axkatatá'u' |
| stoke (fire) | ĉeekatawi'iŝ |
| stomach (body) | sapáne', WIsooWIhíni' (upper) |
| stomachache | WIsoowira'aan |
| stoop over | paakUswi'iitik |
| stooped over | ruupaakuus |
| stone | kanítŝ |
| stop | uuneerik |
| store | naapIhúxu' |
| stormy | raataraanaas |
| story | naa'iitúxu' |
| stout | wiroohuun |
| stove | skukAhaánu' |
| straight | uunariiŝíNIt (adv), teehaak (vd) |
| straighten | teehaahna'u |
| strain, to (liquid) | un RAhtskateepax |
| strange | un ninoosi |
| stranger | sahNIŝiĉíWI |
| straw | pakUsĉiíŝu' |
| strawberry | apáru' |
| strengthen | taRAhĉiŝta'u |
| stretch | teehapaahn |
| strike, to (an enemy) | ĉee |
| string | haáxtŝ |
| string together | RAhĉiina'u |
| striped (horizontally) | in ut RAsariWIsk |
| striped (vertically) | in ut RAsaapeer |
| stroke | ut iŝtawi'at |
| strong | taRAhĉiiŝ |
| strung together | RAhĉii |
| stubborn | ĉitAhiiŝ, awiRIhuun |
| stubby | tarikuus |
| stuck | kUxiin |
| stuck up high | tawiin |
| student | piirataápo'Iŝ |
| stumble | axkatateen |
| sturgeon | ĉiweesUxĉés |
| submerge | ut huu'iitik |
| suet | hItkaataátŝ |
| sugar | ka'ít |
| sugar (brown) | ka'ístats |
| summertime | awirítkAt |
| sun | ŝakuúnu' |
| Sun Dance | akAhĉiŝWAhnaáhUx |
| Sunday | ŝakUhwaarúxti'(n), sakUhwaaRUxtii (vd) |
| sunflower | ĉiriiNAhkataanawí |
| sunset | sakuuniiŝat |
| surely | Axtóh |
| surround | ut taakakUx |
| suspend | tawi |
| suspended | ta |
| suspenders | haxtaNIsaWItka'iítu' |
| swallow | kareéwa'At (n), ĉistiwii'aan |
| swampy | ĉWAhaan |
| swan | tŝaátu' |
| sway | wiiwanu |
| sweating, to be | in awitskaawa'a |
| sweat lodge | ĉiNIhsísu' |
| sweetgrass | haaNUtwaraakhá |
| swell | huuta'at |
| sweltering | awiRItĉee |
| swift, to be | katariin |
| swim | huuseeriitik |
| swindler | uhUhpaturuunik |
| swing | naakukaa'iwóx (n), ut ukaa'iwo (vi) |
| sword | neesiwaarúxti' |
| syrup | piRUxĉiísu' |
| table | haakAxtáwa |
| tablecloth | haakAxtáwa huuĉita'iítu' |
| tadpole | wareskára' |
| tail (animal) | NItkuú |
| tail (bird) | neetaánu' |
| tainted | |
| take | ra'at |
| take apart | ĉwat |
| take care of | ruuwanu |
| take down | ritakaahak |
| talk | waaWIhtik |
| talk about someone | tara'oo |
| talk about something | raatara'oo |
| tall | huunaĉees |
| tallow | hItkaataátŝ |
| tame | ut tee |
| tape recorder | wakaawiranoóku', wakaawiRAhkawánikUx |
| Taroxpa Society | taróxpa |
| taste | tAha'iiranitk |
| tea | nakaraáku' |
| teach | riihUxiŝta'u |
| teacher | niiniitAhnaa'iitaWIhú |
| tear | ĉiriĉiísu' (n), ukatk (vt) |
| tear up | kakatk |
| tease | tAharaahn |
| telephone | haaxtawiíŝUx (n), ut haaxtawi'iŝ (vt) |
| telescope | ĉirikaawóx |
| television | awiraaNIswatákUx |
| tell | raa'iitawi |
| tell a story | un raa'iiwaat |
| tell about someone | ut iitawi |
| tell about something | ut raa'iitawi |
| ten | nooxíni |
| terrier | skaĉiwaáRUt |
| testicles | piíku' |
| thankful | asŝkawiitik |
| Thanksgiving day | ŝakuuNAsŝteehuúnu' |
| there | nuuhá'I, nuuhá |
| thick | wii |
| thick as | ĉituusiŝ |
| thick (liquid) | tswii |
| thief | ta'uútu' |
| thigh | huuNAhĉiiŝíni' |
| thin | pasĉiŝ |
| think | wiska |
| think about someone | ut iswatak |
| thirsty, to be | hAstaahiŝ (vp), |
| thirteen | nooxíni' na táWIt |
| thirty | NAsaawí'u' |
| thistle | wiraaniwó |
| thorn apple | skaĉitA |
| thousand | hunaánu' |
| thrashing machine | kaWIsákUx |
| thread | waatíŝu' |
| three | táWIt |
| throat | pahníŝu' |
| throw away | awanik |
| throw into the air | in uhuunukaara'a |
| thunder | waarúxti' |
| Thursday | tarihnuuwanúx |
| tick | ta'át |
| tickle | ut ritsukara'u |
| tie | ut tareepi |
| tie to | haaxtawi |
| tied | haaxtawikUx |
| tight | raakaxiiŝ |
| tighten | raakaxiŝta'u |
| tilted | wiihuun (vd), ut teenaaha (vl) |
| timber wolf | sĉRIhkaapinát |
| time | ta'uukuk |
| tin can | kosĉés |
| tip | ut teenaahawi |
| tipi | akAhpaátu |
| tiptoe | ut Axkataroswaahn |
| tire out | a'iwanik |
| tired, to be | awi'at |
| toad | skunakaáhkUx |
| toast | taraniina'u |
| tobacco | naaWIŝkaánu' |
| today | tiNAsaakaríĉI |
| toe | Axĉiísu' |
| toe (big) | Axĉiskúsu' |
| toe (little) | AxĉiskaawítA |
| toenail | Axwiítu' |
| together | AxkunoóNIt (adv), ĉituu (vd) |
| toilet paper | nuuxiĉiíNUx |
| tomato | páhAt |
| tomato juice | pahAtĉiísu' |
| tomorrow | NAheeŝá |
| tongue | haátu' |
| tonight | tinakatiisí'U |
| tooth | aánu' |
| toothache | aana'aan |
| toothpick | aahkAsaroókUx |
| torn | ukaas |
| touch | tawi'iŝ |
| tough | kaaraax |
| towel | skareeríkUx |
| town | ituúnu' |
| toy | takoówas |
| track, to (animal) | un axUhunat |
| train | hatUhwaapIsíŝu' |
| transparent | ĉiraanawataan |
| trash | tuxĉiítu' |
| travois | nuuhaahNAhkakúxu', nuuhaahnanaáhNIŝ |
| tree | haak |
| tree branch | haaĉitawí'u' |
| tribe | aĉitaánu' |
| tricky | ĉiwiniŝ |
| trip, to | ut axkaahak |
| tripe | paanaaNIskuúxu' ,ískUx |
| trot | un RAsa'iitaxi |
| true | wahniŝ, raanaaniŝ |
| truly | Axtóh |
| try | iiranitk |
| Tuesday | pítkUx NAsakuúNU |
| turkey | nu' |
| turn | pirawiitik |
| turn around | ut apitaahak |
| turn on | iĉiraat |
| turn over | ut iripirik (vi) |
| turnip | taánaps |
| turnip (prairie) | WIsuúka' |
| turtle | sax |
| turtle (snapping) | niwót |
| Turtle Mountains | saxwaá'u' |
| tweezers | haawatúx |
| twelve | nooxíni' na pítkUx |
| twenty | wiitá'u' |
| twice | pitkUxíni' |
| twins | taráh |
| twisted | iĉiraatiriin |
| twitch | ut ĉeeriWAxiiruhkuk |
| two | pítkUx |
| ugly | un piiraninoosi |
| umbrella | ĉipaaxiwí'u' |
| uncle (maternal) | tiWIsíRIŝ, aWIsíRIŝ, iwaaníRIŝ; my, your, his |
| uncontrollable | taraanaas |
| uncover | hoowatatook, ut kateeniiĉiwat |
| undershirt | NAhkAxiikaawí'u' |
| underwear | huuNUxkáwi'u' |
| underwear (long) | nuxkookuuRAhkaawí'u' |
| unlock | haakeerikuk |
| unlock a door | haakeeriwat |
| untie | ut tareeĉiwat |
| unusual | in awaĉir |
| up above | áskAt |
| upper lip | sUxíni' |
| Upper Little Missouri | hukaahaahĉiripásIt |
| upright | we |
| urine | xáNIŝ |
| use | in ut raan |
| use up | isutk |
| valuable, to be | raapiRIhuun |
| vest | NAhwaakuukakookú 'u' |
| vicious | roohaan |
| Victory Dance | ĉiWIhákUx |
| village | sAhkhaánu', ituúnu' |
| viscera | naanukaawí'u' |
| visibly | ŝeéNIt |
| vomit | RAhkawii (vi), in ut RAhkata'a (vp) |
| vote | iŝta'uukuk (vi) |
| vulture | sUxáwe' |
| wagon | saapiraaniwóx |
| wait | WIŝté |
| wait for | un hunikUx |
| wake up | ĉirika'aanitk |
| wallet | waapIsŝtAhkookú'u' |
| war bonnet | suhkatákUx |
| War Dance | WIŝó'Iŝ |
| war dancer | hiruŝkA |
| warrior | naahukoósu' |
| warfare | NAxUhuúnu' |
| warm | in waniita'u |
| warm up | in nanitkara'u |
| warn water | in tswaniita'u |
| warm weather | in raawaniita'u |
| warn | ut uneehaaniwanik |
| wart | ŝĉiriíkIt |
| wash | un hiikara'u |
| washbowl | skAhiikaroókUx |
| Washburn, N.D. | niineetUhkatáUx |
| washing machine | naapiraaniikaroókUx |
| washout | kaaxIŝuhak |
| wasp | was |
| watch | ŝakUhnukaahákUx (n), ĉirikUx (vt) |
| water | tstoóxo (n), ĉipana'u (vt), ĉiikaahihnik (vt) |
| watermelon | wahUxanaáxu' |
| weigh | wi'iin |
| wealthy, to be | reeŝaan |
| weasel | ĉitúta' |
| Wednesday | táWit NAsakuúNU |
| weeds | hawaxtaátu', huúnu' |
| well | atíŝtIt (adv), tskawatíŝ |
| West | skaweéraa'u' |
| wet | ĉipaan |
| wet the bed | iRIhkaasuu |
| what | ka, tiĉé |
| wheat | hariĉiítu' |
| wheel | kaaxIsaapiraawóx |
| wheelbarrow | kaxtawiríhIt |
| where | ĉukú |
| whetstone | kaNIstapiniwóx |
| which | tiĉé |
| whinny | ĉiŝkatawahnaa |
| whip | píNUx (n), pinu (vt) |
| whirlwind | huupirítŝ |
| whiskey | ĉiisánax |
| whistle | ĉiŝWAhnaáhUx (n), ĉiŝWAhnaa (vi) |
| white | ĉiiŝawataan |
| white beans | atlhtaáka |
| white flint corn | neŝtaáka |
| white man | sahNIŝtaaká |
| White Shield, N.D. | NAhtAsuutaaká |
| who | taĉé |
| whooping crane | katoóRIt |
| wide | katoox |
| widow | sapAhníhUx |
| widower | wiitaníhUx |
| wife | natiiNAhtakú'U, NAxiiNAhtakú'U, naahtakú'U; my, your, his |
| wild | isanaax |
| wild animals | natŝiĉitunuuwaáWI |
| wildcat | wax |
| willing | ut raawii'at |
| willow | ĉitapátŝ |
| win | raawirat |
| wind | huutuúnu' (n), piraarik (vi) |
| window | naanooka'aateérikUx |
| windy | huta |
| wine | tswáhAt |
| wing | naaNUtwiínu' |
| winter | psí'u' |
| wintertime | psíkAt |
| wintry | psi |
| wire | hAxwaapIsíŝu' |
| wise | ĉirikuu'uux |
| withered | karuux |
| wobbly | ĉipIhiisaruht |
| wolf | sĉiRIhkaapinát |
| Wolf Point, N.D. | sĉiriipaáxu' |
| Wolf Way Dance | nesĉíri |
| woman | sápat |
| wooden bowl | napakúxtŝ |
| woodpecker | NAhtátAt |
| woods | waraá'u' |
| work | ut siinawa |
| world | kaahunaánu' |
| worn out | kaax |
| wound | waasak |
| wrap | ut kateeniipi |
| wrapped up | ut kateeniik |
| wren | skariwóx |
| wrinkled | kariwii |
| wrist | ŝaanaáku' |
| write | un raniina'u |
| written | in un raniin |
| year | nikatIhaánu' |
| yell | in wakaRAsa'a |
| yellow | raaNUstAhkataan |
| Yellowstone River | aahkawiRAhkatá |
| yes | heé |
| yesterday | tiNAsuusaakaríĉI |
| yet | siíno |
| young | ĉipiriin |
| young man | wiiteeŝútŝ |
| Young Men's Butte | wiiteeŝUtwaá'u' |
| young woman | suúnaaxu' |
| youngest | kaawitáhtŝ |